nghiên cứu - trao đổi

Phát huy giá trị của Mỹ thuật truyền thống trong đào tạo Thiết kế đồ họa tại trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam

15:59 | 22/01/2026
21 lượt xem
Tải bài viết
ThS. Phạm Hồng Thanh
Đã kiểm duyệt nội dung
Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam là cơ sở đào tạo mỹ thuật hàng đầu cả nước, luôn chú trọng gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong giảng dạy. Việc lồng ghép ­­­­­­mỹ thuật truyền thống vào đào tạo thiết kế đồ họa không chỉ giúp sinh viên hiểu sâu sắc hơn về giá trị văn hóa dân tộc mà còn tạo tiền đề để sáng tạo ra những sản phẩm mang dấu ấn Việt Nam. Bài viết phân tích vai trò của mỹ thuật truyền thống trong đào tạo thiết kế đồ họa tại Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam, đồng thời làm rõ các đổi mới trong chương trình đào tạo nhằm phát huy hiệu quả chất liệu văn hóa dân tộc. Việc lồng ghép mỹ thuật truyền thống không chỉ giúp sinh viên phát triển tư duy thẩm mỹ và bản sắc sáng tạo, mà còn nâng cao năng lực nghề nghiệp trong bối cảnh toàn cầu hóa. Mỹ thuật truyền thống được xác định là nền tảng bền vững cho định hướng phát triển thiết kế đồ họa hiện đại, giàu bản sắc văn hóa Việt Nam
H1. Sinh viên thực hành ghi chép vốn cổ sau đó cách điệu và số hoá bằng phần mềm Illustrator. Nguồn: Hoàng Phan Hương, sinh viên TKĐH K9

1. Vai trò của mỹ thuật truyền thống trong thiết kế đồ hoạ hiện đại
Trong sáng tác mỹ thuật, việc khai thác các giá trị truyền thống luôn là vấn đề được các hoạ sĩ, nhà thiết kế đặc biệt quan tâm. Đối với đào tạo ngành TKĐH tại trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam, ngoài các học phần chuyên ngành thì nghiên cứu mỹ thuật truyền thống trong đào tạo TKĐH đóng vai trò rất quan trọng.
Mỹ thuật truyền thống là nguồn chất liệu sáng tạo mang tính bản sắc
Mỹ thuật truyền thống là kết tinh của tư duy thẩm mỹ, tín ngưỡng và văn hóa dân tộc qua các thời kỳ lịch sử. Với tính bản địa, biểu tượng và sự gắn bó chặt chẽ với đời sống cộng đồng, mỹ thuật truyền thống Việt Nam bao gồm nhiều loại hình như tranh dân gian, chạm khắc kiến trúc, điêu khắc tượng, gốm sứ, hoa văn trang phục, thủ công mỹ nghệ... Đặc trưng tạo hình như đường nét cách điệu, bố cục đăng đối, màu sắc ước lệ và biểu tượng hình ảnh góp phần định hình bản sắc thẩm mỹ dân tộc. Không chỉ mang giá trị thẩm mỹ, đây còn là bộ phận quan trọng của di sản văn hóa phi vật thể, tạo nền tảng tinh thần và cảm hứng cho sáng tạo đương đại. Trong giáo dục nghệ thuật, mỹ thuật truyền thống là nguồn tư liệu quý giá, giúp kết nối quá khứ và hiện tại trong tiến trình phát triển văn hóa bền vững.

Mỹ thuật truyền thống là cơ sở để xây dựng tư duy thẩm mỹ và sáng tạo
Tiếp cận mỹ thuật truyền thống giúp sinh viên thiết kế đồ họa phát triển tư duy thị giác, hiểu các nguyên lý tạo hình qua phân tích bố cục, màu sắc, đường nét và cấu trúc hình ảnh. Thay vì sao chép hình thức, việc khai thác mỹ thuật truyền thống trong đào tạo hướng đến việc tiếp thu tinh thần thẩm mỹ, triết lý tạo hình và bản sắc văn hóa dân tộc. Qua đó, sinh viên nâng cao năng lực sáng tạo, hình thành phong cách cá nhân gắn với cội nguồn văn hóa - yếu tố quan trọng để tạo nên sự khác biệt trong môi trường thiết kế cạnh tranh. Với vai trò là kho tàng nghệ thuật giàu giá trị biểu đạt và biểu tượng, mỹ thuật truyền thống không chỉ là chất liệu sáng tạo mà còn là nền tảng bền vững cho phát triển tư duy thiết kế hiện đại.
2.  Thực trạng đào tạo và những đổi mới trong chương trình học ngành Thiết kế đồ họa tại Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam
          Khái quát chung

Ngành Thiết kế đồ họa được giảng dạy tại Khoa Đồ hoạ - Trường ĐHMTVN là một trong những ngành học được thành lập muộn nhất trong hệ thống đào tạo của nhà trường. Ngành học này được hình thành trên nền tảng vững chắc của truyền thống đào tạo mỹ thuật tạo hình, ngành học này đã kế thừa được toàn diện những giá trị cốt lõi về nghệ thuật, thẩm mỹ và tư duy sáng tạo của nhà trường qua nhiều thế hệ.
Ngay từ năm học đầu tiên, sinh viên ngành Thiết kế đồ họa được trang bị hệ thống kiến thức cơ sở ngành bài bản như: Lịch sử mỹ thuật, Hình họa, Cơ sở tạo hình, Kỹ thuật in ấn (ấn loát), Nghiên cứu vốn cổ... Đây là những học phần không chỉ giúp người học phát triển khả năng cảm thụ thẩm mỹ, tư duy tạo hình và quan sát thị giác chính xác, mà còn hình thành nền tảng khoa học trong nhận thức cấu trúc hình - màu - bố cục, góp phần định hình ngôn ngữ tạo hình mang tính cá nhân và bản sắc. Trong quá trình phát triển, chương trình đào tạo ngành Thiết kế đồ họa luôn được chú trọng rà soát, điều chỉnh và cập nhật để phù hợp với yêu cầu thực tiễn của thị trường lao động, đồng thời phát huy thế mạnh đặc trưng về văn hóa truyền thống. Các học phần như Cơ sở tạo hình, Kỹ thuật in ấn, Thực tập nghiên cứu vốn cổ... được tích hợp một cách linh hoạt vào chương trình đào tạo thiết kế hiện đại, tạo nên cầu nối bền vững giữa yếu tố truyền thống và ứng dụng công nghệ đương đại. Chính sự kết hợp hài hòa này đã giúp sinh viên không chỉ có năng lực chuyên môn đáp ứng yêu cầu xã hội, mà còn có khả năng phát triển tư duy thiết kế giàu bản sắc.
Poster kỷ niệm 100 năm thành lập trường ĐHMTVN được sinh viên TKĐH K14B thể hiện bằng ngôn ngữ của tranh dân gian Đông Hồ
Các hoạt động nghiên cứu thực tế - kết nối trường học và di sản
Một trong những điểm nổi bật và mang tính đặc trưng trong chương trình đào tạo thiết kế đồ họa tại Trường ĐHMTVN là việc tổ chức các hoạt động thực tế cho sinh viên tại các làng nghề truyền thống, các bảo tàng, di tích lịch sử - văn hóa, công trình kiến trúc cổ... Đây không chỉ là một phần nội dung bắt buộc trong chương trình đào tạo mà còn là chiến lược giáo dục nhằm đưa người học tiếp cận trực tiếp với các giá trị di sản nghệ thuật, từ đó tạo nền tảng thẩm mỹ và cảm hứng sáng tạo mang bản sắc dân tộc. Các chuyến thực tế được tổ chức có hệ thống theo từng học kỳ, với định hướng rõ ràng về nội dung, kỹ năng và mục tiêu tiếp nhận. Thông qua quá trình khảo sát, phân tích ghi chép tư liệu và thực hành sáng tác tại địa phương ngoài nhà trường, sinh viên không chỉ nâng cao khả năng quan sát và cảm nhận tinh tế các giá trị tạo hình trong thực tiễn mà còn phát triển tư duy sáng tạo trên cơ sở hiểu biết văn hóa một cách sâu sắc.
Cụ thể, sinh viên được tiếp cận và nghiên cứu trực tiếp các hình thức nghệ thuật truyền thống như kiến trúc đình, chùa, chạm khắc gỗ, phù điêu, tranh dân gian, hoa văn gốm sứ, họa tiết trang trí trên vật dụng sinh hoạt dân gian... Rèn luyện kỹ năng ghi chép, ký họa thực địa một cách thành thạo bằng các phương tiện truyền thống như bút chì, bút sắt, màu nước, giúp hình thành phản xạ tạo hình nhanh và linh hoạt. Nâng cao kỹ năng chọn góc nhìn, bố cục trong ký họa phong cảnh, chân dung và chi tiết kiến trúc - một nền tảng quan trọng cho thiết kế sáng tác các học phần đào tạo tiếp theo.  Cùng với phát triển kỹ năng, sinh viên sẽ phát triển được năng lực khai thác đề tài, lựa chọn chất liệu và thể hiện ngôn ngữ tạo hình từ thực tế, đặc biệt là các đề tài gắn với hơi thở cuộc sống đương đại như hình ảnh làng nghề đang chuyển mình, không gian văn hóa đang bị đô thị hóa, hay lễ hội dân gian trong thời đại công nghệ... Quan trọng hơn cả, hoạt động thực tế giúp sinh viên nhận diện được cách tư duy tạo hình của cha ông - từ sự giản dị, tiết chế trong đường nét đến tính biểu tượng cao trong bố cục và nội dung thể hiện. Việc ghi chép vốn cổ từ thực địa không chỉ rèn luyện kỹ năng thị giác mà còn là hành trình tiếp nhận tinh thần nghệ thuật truyền thống bằng trực cảm và trải nghiệm cá nhân. Chính sự hòa quyện giữa quan sát thực tế và vận dụng vào tư duy sáng tạo đã làm nên tính cá nhân hóa trong các sản phẩm thiết kế, đồng thời là yếu tố then chốt giúp sinh viên khẳng định bản sắc dân tộc trong môi trường thiết kế hiện đại và toàn cầu hóa.
Sinh viên TKĐH K13A sáng tạo hình ảnh nhân vật lấy cảm hứng từ hình ảnh Rồng thời Lý, chim Lạc trên Trống Đồng Đông Sơn và nhân vật ngựa giấy lấy cảm hứng từ nghề làm vàng mã của gia đình
Tích hợp nội dung mỹ thuật truyền thống vào các học phần  
Trong bối cảnh toàn cầu hóa diễn ra mạnh mẽ, việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trở thành một yêu cầu cấp thiết để phát triển bền vững. Việc kế thừa, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống được xem là yếu tố then chốt trong quá trình xây dựng con người và văn hóa Việt Nam hiện đại. Trên tinh thần đó, Chương trình đào tạo TKĐH tại Trường ĐHMTVN đã tích hợp nội dung mỹ thuật truyền thống vào nhiều học phần ở cả học phần lý thuyết, nghiên cứu thực tiễn và thực hành sáng tạo. Cách tiếp cận này không chỉ giúp sinh viên phát triển kỹ năng chuyên môn mà còn góp phần nuôi dưỡng tư duy thẩm mỹ gắn với bản sắc văn hóa dân tộc.
Triển lãm trưng bày chấm kết thúc học phần Thực tập 2, lớp TKĐH K14 tại Trường ĐHMTVN.
Trước hết, các học phần lý thuyết như Lịch sử mỹ thuật Việt Nam, Lịch sử Mỹ thuật Thế giới, Lịch sử Mỹ thuật ứng dụng, Thẩm mỹ công nghiệp… cung cấp nền tảng tri thức về mỹ thuật nói chung và mỹ thuật Việt Nam truyền thống nói riêng, giúp sinh viên hiểu bối cảnh lịch sử, thành tựu nghệ thuật của các giai đoạn, cũng như đặc điểm tạo hình của các dân tộc Việt. Đây là bước khởi đầu quan trọng giúp sinh viên hình thành tư duy thẩm mỹ mang bản sắc dân tộc.
Tiếp theo, các học phần cung cấp kiến thức cơ sở ngành và nghiên cứu thực tế như Hình họa, Cơ sở tạo hình, Thực tập ghi chép vốn cổ... giúp sinh viên tiếp cận trực tiếp với ngôn ngữ tạo hình truyền thống, trang bị kỹ năng ghi chép và nghiên cứu các hoa văn, họa tiết cổ, cách khai thác đường nét, bố cục từ nền tảng điêu khắc dân gian. Việc tiếp xúc thực tế này đóng vai trò chuyển hóa nhận thức từ lý thuyết sang vận dụng. Học phần Thực tập 2 - Ghi chép vốn cổ là ví dụ tiêu biểu. Sinh viên được rèn luyện kỹ năng quan sát, ghi chép họa tiết tại các di tích, sau đó sáng tạo lại và số hóa bằng phần mềm đồ họa để phục vụ cho thiết kế hiện đại . Các sản phẩm đạt chất lượng cao còn được trưng bày trong triển lãm nội bộ, tạo môi trường giao lưu, phản biện và học hỏi giữa các khóa, các ngành học. Trong học phần tự chọn như Ấn loát 1 đến Ấn loát 4 ngoài việc cung cấp kiến thức về lịch sử hình thành, đặc điểm kỹ thuật chế bản đặc điểm nghệ thuật của các thể loại tranh in, sinh viên còn được học tập qui trình làm tranh in truyền thống và hiện đại. Từ đó tìm ra những khả năng biểu đạt ưu việt của từng kỹ thuật áp dụng vào sáng tác sau này. Ví dụ như học phần Ấn loát 3 sau những lần rà soát chương trình thay vì học kỹ thuật in phẳng (in đá) hiện nay ít được sử dụng, sinh viên được cung cấp kiến thức và thực hành khắc bản và in tranh dân gian Đông Hồ. Giúp sinh viên hiểu rõ về kỹ thuật sử dụng đường nét, màu sắc, bố cục của các nghệ nhân xưa, làm cơ sở cho các học phần chuyên ngành tiếp theo.
Bộ Tem “Tứ Linh” thiết kế của Nguyễn Tiến Anh, sinh viên TKĐH K11A
Các học phần chuyên ngành như: thiết kế logo, thiết kế hình ảnh nhân vật, thiết kế bộ văn phòng, thiết kế tem, thiết kế lịch, bao bì sản phẩm... sinh viên luôn được định hướng, khuyến khích khai thác chất liệu truyền thống để phát triển ý tưởng thiết kế. Như cách sinh viên khai thác bố cục và kỹ thuật thể hiện trong tranh dân gian Đông Hồ mang đến cảm nhận mới mẻ và độc đáo cho poster kỷ niệm 100 năm thành lập Trường ĐHMTVN . Hay sáng tạo hình ảnh nhân vật lấy cảm hứng từ ghi chép rồng thời Lý, tạo hình linh vật cho Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Việt Nam lấy cảm hứng từ ghi chép chim Lạc trên Trống Đồng Đông Sơn, tạo hình nhân vật “ngựa giấy” vô cùng độc đáo cho game lấy cảm hứng từ chính nghề làm vàng mã của gia đình mình… Các hình tượng linh vật truyền thống như tứ linh (Long, Lân, Quy, Phụng)... cũng được sinh viên ứng dụng vào thiết kế tem với ngôn ngữ thể hiện mang dấu ấn cá nhân.
Tác giả Nguyễn Hồng Ngọc đã nhận định, “một sản phẩm thiết kế đồ họa luôn có nguồn gốc quá khứ nhất định, bởi các yếu tố trước đó về thẩm mỹ, kỹ thuật và thói quen thị trường. Tuy nhiên, thiết kế lại luôn đòi hỏi sự đổi mới, mà vẫn phải duy trì tính thống nhất của thẩm mỹ thương hiệu đã được định hình. Do đó, tiêu chí của một sản phẩm thiết kế đồ họa là sự nhận diện cũ trong hình thức mới” [5, tr.143]. Quan điểm này nhấn mạnh mối quan hệ giữa tính kế thừa và sáng tạo mới trong hoạt động thiết kế đương đại - một yếu tố đặc biệt quan trọng trong bối cảnh toàn cầu hóa, nơi bản sắc văn hóa dễ bị hòa tan nếu không được gìn giữ và phát huy một cách linh hoạt. Từ góc nhìn đó, việc sinh viên ngành TKĐH được tiếp cận, nghiên cứu và nắm vững nền tảng mỹ thuật truyền thống không chỉ dừng lại ở những học phần đơn lẻ mang tính nhập môn, mà còn được tiếp nối và phát triển có chiều sâu trong quá trình thực hiện các đồ án tốt nghiệp - nơi đòi hỏi tư duy tổng hợp, khả năng sáng tạo và định hình rõ bản sắc cá nhân trong sản phẩm thiết kế.
Tại đây, các yếu tố tạo hình truyền thống được sinh viên khai thác một cách hiệu quả và linh hoạt, trở thành chất liệu thẩm mỹ giàu giá trị văn hóa, đồng thời được chuyển hóa phù hợp với ngôn ngữ thị giác đương đại. Nhiều đồ án tốt nghiệp đã thể hiện thành công quá trình chuyển hóa đó. Chẳng hạn, bộ lịch “12 con giáp” của sinh viên Nguyễn Nga Linh lấy cảm hứng từ phù điêu đá tại chùa Bút Tháp - một di sản điêu khắc Phật giáo đặc sắc của vùng Kinh Bắc; đồ án minh họa bộ bài Tarot của sinh viên Đỗ Phương Anh vận dụng bố cục và ngôn ngữ tạo hình từ tranh Tứ bình Hàng Trống; hay sản phẩm thiết kế game “Tiếng gọi Hạ Long” của Nguyễn Phương Anh dựa trên khai thác họa tiết chim Lạc và mô-típ trang trí trên trống đồng Đông Sơn. Những trường hợp này cho thấy khả năng kết hợp nhuần nhuyễn giữa biểu tượng truyền thống với kỹ thuật đồ họa số, tạo nên sản phẩm vừa hấp dẫn thị giác, vừa mang hàm lượng văn hóa sâu sắc.
Đồ án thiết kế đồ hoạ TVC quảng cáo game “Tiếng gọi Hạ Long” của Nguyễn Phương Anh, sinh viên TKĐH K12A

Những minh chứng trên khẳng định tính khả thi và hiệu quả của định hướng đào tạo tích hợp chất liệu truyền thống trong thiết kế hiện đại. Thông qua đó, chương trình đào tạo không chỉ góp phần lan tỏa giá trị mỹ thuật truyền thống trong môi trường học đường và cộng đồng sáng tạo, mà còn khơi dậy niềm tự hào văn hóa dân tộc trong thế hệ trẻ. Đồng thời, điều này cho thấy tiềm năng to lớn của việc chuyển hóa di sản văn hóa thành ngôn ngữ thiết kế đương đại mang bản sắc Việt Nam trong thời đại số…
Ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn và phát huy giá trị truyền thống
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, việc bảo tồn và phát huy giá trị mỹ thuật truyền thống không chỉ dừng lại ở hình thức nghiên cứu, phục dựng thủ công mà ngày càng được triển khai sâu rộng qua các nền tảng công nghệ kỹ thuật số. Nhiều tổ chức, nhóm nghiên cứu và cộng đồng sáng tạo trong nước đã chủ động xây dựng các dự án số hóa họa tiết truyền thống Việt Nam, tiêu biểu như dự án “Hoa Văn Đại Việt”. Đây là một dự án có ý nghĩa lớn, sử dụng công nghệ vector hiện đại để tái dựng toàn bộ hệ thống hoa văn cổ Việt Nam qua các triều đại Lý -Trần, Lê, Nguyễn… nhằm xây dựng kho tư liệu thiết kế mở, phục vụ cộng đồng sáng tạo trong và ngoài nước. Những nỗ lực này cho thấy vai trò thiết yếu của công nghệ trong việc bảo tồn và lan tỏa di sản văn hóa truyền thống trong thời đại kỹ thuật số.
Tại Trường ĐHMTVN, ứng dụng công nghệ số vào giảng dạy và sáng tạo thiết kế được xem là một trong những định hướng trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, đồng thời cập nhật xu thế nghề nghiệp cho sinh viên ngành TKĐH. Trong nhiều học phần chuyên ngành, sinh viên được hướng dẫn sử dụng các phần mềm thiết kế chuyên nghiệp như Adobe Illustrator, Photoshop, InDesign... để số hóa họa tiết cổ, từ đó xây dựng các bộ sưu tập họa tiết Việt Nam dưới dạng vector hoặc bitmap. Những sản phẩm số hóa này giúp sinh viên có thể chủ động khai thác và sử dụng trong các học phần thiết kế sáng tạo. Song song với đó, nhà trường đang từng bước xây dựng hệ thống thư viện số chuyên ngành mỹ thuật ứng dụng, bao gồm: cơ sở dữ liệu ảnh nghệ thuật, tài liệu nghiên cứu, tạp chí điện tử, giáo trình số hóa... nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người học tiếp cận nguồn tri thức đa dạng và chính thống phục vụ cho quá trình học tập, nghiên cứu và sáng tác.
Đặc biệt, trong các bài tập thực hành thiết kế như: thiết kế tạp chí điện tử, thiết kế giao diện website, TVC quảng cáo, đồ họa quảng cáo game, ứng dụng di động… sinh viên được khuyến khích khai thác chất liệu truyền thống làm nền tảng nội dung và hình thức thể hiện. Các dự án sáng tạo lấy cảm hứng từ họa tiết trên trống đồng, tranh dân gian, chạm khắc đình làng, hoa văn gốm sứ… khi được chuyển hóa vào môi trường kỹ thuật số đã cho thấy hiệu quả rõ rệt không chỉ về mặt thẩm mỹ mà còn khẳng định được bản sắc văn hóa trong các sản phẩm đồ họa hiện đại. Thông qua đó, sinh viên vừa làm chủ công cụ công nghệ, vừa nâng cao năng lực chuyển dịch di sản văn hóa vào bối cảnh sáng tạo đương đại một cách linh hoạt và sâu sắc.
3. Định hướng phát huy giá trị của mỹ thuật truyền thống trong đào tạo thiết kế đồ hoạ tại trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và cuộc cách mạng công nghệ số đang làm thay đổi sâu sắc các lĩnh vực sáng tạo, việc bảo tồn và phát huy mỹ thuật truyền thống trong đào tạo thiết kế đồ họa không chỉ là một yêu cầu mang tính văn hóa - xã hội, mà còn là chiến lược mang tính bản sắc và khác biệt của Trường ĐHMTVN trong hệ thống giáo dục nghệ thuật đương đại. Dựa trên những thành quả đạt được trong giai đoạn trước, nhà trường cần có những định hướng chiến lược để phát huy sâu sắc hơn nữa vai trò của mỹ thuật truyền thống trong phát triển ngành thiết kế đồ họa trong thời gian tới như:
Tiếp tục hoàn thiện chương trình tích hợp mỹ thuật truyền thống trong đào tạo
Nhà trường và Khoa Đồ hoạ tiếp tục tiến hành rà soát, cập nhật và phát triển chương trình đào tạo theo hướng tích hợp sâu sắc hơn các yếu tố của mỹ thuật truyền thống vào trong chương trình giảng dạy, các nội dung liên quan đến lịch sử nghệ thuật dân tộc, kỹ thuật tạo hình cổ truyền, biểu tượng văn hóa dân gian... sẽ được đưa vào dưới hình thức đa dạng và linh hoạt, phù hợp với đặc thù của từng học phần thiết kế hiện đại.
Song song với đó, nhà trường sẽ đẩy mạnh tổ chức các hoạt động học tập trải nghiệm mang tính thực tiễn cao như workshop chuyên đề, talkshow, hội thảo giao lưu với các nghệ nhân, nhà nghiên cứu văn hóa… để sinh viên có cơ hội tiếp xúc trực tiếp, hiểu sâu hơn về quy trình sáng tạo và phát triển nhận thức toàn diện về mối quan hệ giữa truyền thống và sáng tạo. Đồng thời, tăng cường hợp tác với doanh nghiệp để triển khai các dự án thiết kế có yếu tố truyền thống, tạo cơ hội việc làm cho sinh viên sau khi tốt nghiệp.
Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số kho tư liệu
Trước yêu cầu cấp bách của thời đại số, việc bảo tồn và lan tỏa mỹ thuật truyền thống cần được thực hiện song song với việc ứng dụng công nghệ hiện đại. Trong định hướng chiến lược sắp tới, nhà trường cần chú trọng xây dựng hệ thống thư viện hình ảnh số chuyên ngành, phát triển kho dữ liệu mở về hoa văn - họa tiết dân tộc, biểu tượng văn hóa Việt, gốm sứ, điêu khắc, kiến trúc truyền thống…. Sử dụng các phần mềm thiết kế để số hóa họa tiết truyền thống, tổ chức lưu trữ, phân loại thành kho tư liệu thiết kế. Dữ liệu này không chỉ phục vụ nghiên cứu và giảng dạy mà còn là nguồn tài nguyên quý báu cho hoạt động sáng tạo của sinh viên trên môi trường số.
Tăng cường các hoạt động hợp tác quốc tế gắn với bản sắc văn hóa dân tộc
Một trong những định hướng trọng tâm của Trường ĐHMTVN trong giai đoạn tới là đẩy mạnh hội nhập quốc tế, đồng thời khẳng định bản sắc TKĐH Việt Nam trên diễn đàn nghệ thuật toàn cầu. Thông qua các chương trình trao đổi học thuật, triển lãm và dự án hợp tác quốc tế có lồng ghép yếu tố văn hóa truyền thống, nhà trường tạo điều kiện để giảng viên, sinh viên giới thiệu các sản phẩm sáng tạo mang đậm dấu ấn Việt Nam ra thế giới. Đây không chỉ là nỗ lực quảng bá văn hóa dân tộc, mà còn thể hiện chiến lược đào tạo toàn diện: kết hợp hài hòa giữa tri thức nghệ thuật truyền thống và tư duy thiết kế hiện đại, nhằm hình thành đội ngũ nhà thiết kế trẻ có năng lực chuyên môn, bản lĩnh nghệ thuật và chiều sâu văn hóa.
Kết luận
Trong bối cảnh nhiều cơ sở đào tạo tập trung khai thác công nghệ như một xu hướng chủ đạo, Trường ĐHMTVN lựa chọn hướng phát triển TKĐH dựa trên nền tảng văn hóa dân tộc, kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại. Việc tích hợp mỹ thuật truyền thống vào chương trình đào tạo không chỉ góp phần bảo tồn và phát huy di sản văn hóa mà còn tạo nền tảng vững chắc cho sự sáng tạo đương đại. Cách tiếp cận này khẳng định vai trò của bản sắc văn hóa như một yếu tố then chốt trong quá trình hội nhập và phát triển, đồng thời định vị vị thế riêng của TKĐH Việt Nam trên thị trường khu vực và quốc tế. Với định hướng đào tạo gắn kết giữa văn hóa và công nghệ, nhà trường tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong trong việc đào tạo đội ngũ TKĐH chất lượng cao - những người mang trong mình sứ mệnh sáng tạo, gìn giữ và lan tỏa giá trị văn hóa Việt trong kỷ nguyên số.
P.H.T
Tài liệu tham khảo:
1. Trần Lâm Biền (2001), Trang trí trong mỹ thuật truyền thống của người Việt, Nxb Mỹ thuật, Hà Nội.
2. Nguyễn Nghĩa Duyện (1991), Giáo trình Đồ họa, Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam, Hà Nội.
3. Nguyn Lan Hương (2019), Nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ thông tin trong đào tạo Mỹ thuật ứng dụng, Nxb Thế giới, Hà Nội.
4. Uyên Huy (2024), Nhận diện nghệ thuật đồ họa để nghiên cứu, sáng tác và giảng dạy thiết kế đồ họa, Nxb Mỹ thuật, Hà Nội.
5. Nguyễn Hồng Ngọc (2016), Thiết kế đồ hoạ Việt Nam trong mối liên hệ với mỹ thuật truyền thống, Luận án tiến sỹ nghệ thuật, Viện văn hoá nghệ thuật quốc gia Việt Nam, Hà Nội.
6. Chương trình đào tạo cử nhân ngành Thiết kế đồ hoạ tại Trường đại học Mỹ thuật Việt Nam.
PROMOTING TRADITIONAL ART VALUES IN GRAPHIC DESIGN TRAINING AT THE VIETNAM UNIVERSITY OF FINE ARTS
Abstract: The Vietnam University of Fine Arts – a leading training institution of the country’s fine arts – has always been focusing on preserving and promoting national cultural identity. The integration of traditional fine arts into graphic design training helps students not only understand more thoroughly about national cultural values but also builds a premise for them to create products with Vietnamese imprints. The article analyzes the role of traditional fine arts in graphic design training at the Vietnam University of Fine Arts, at the same time clarifies innovations in the training program to effectively promote national cultural materials. The integration of traditional fine arts into graphic design helps students not only develop aesthetic thinking and creative identity, but also enhance their professional capacity in the context of globalization. Traditional fine arts are identified as a sustainable foundation for the development of modern graphic design, being rich in Vietnamese cultural identity.
Keywords: Traditional fine arts, training, graphic design, Vietnam University of Fine Arts
 

Các tin khác

Một số vấn đề bảo tồn và phát triển Tranh Sơn mài Việt Nam

Một số vấn đề bảo tồn và phát triển Tranh Sơn mài Việt Nam

Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam là cơ sở đào tạo mỹ thuật hàng đầu cả nước, luôn chú trọng gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân ...
Bộ sưu tập tranh lụa của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam - Những giá trị, đóng góp đối với việc nghiên cứu và sáng tác tranh lụa hiện nay

Bộ sưu tập tranh lụa của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam - Những giá trị, đóng góp đối với việc nghiên cứu và sáng tác tranh lụa hiện nay

Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam là cơ sở đào tạo mỹ thuật hàng đầu cả nước, luôn chú trọng gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân ...
Triển lãm mỹ thuật hòa sắc 20-11

Triển lãm mỹ thuật hòa sắc 20-11

Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam là cơ sở đào tạo mỹ thuật hàng đầu cả nước, luôn chú trọng gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân ...
Nghệ thuật chữ trong thiết kế đồ họa truyền thông hiện đại

Nghệ thuật chữ trong thiết kế đồ họa truyền thông hiện đại

Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam là cơ sở đào tạo mỹ thuật hàng đầu cả nước, luôn chú trọng gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân ...
Nghệ thuật tranh trổ giấy Việt Nam

Nghệ thuật tranh trổ giấy Việt Nam

Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam là cơ sở đào tạo mỹ thuật hàng đầu cả nước, luôn chú trọng gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân ...
Lễ ra mắt Tạp chí nghiên cứu Mỹ thuật

Lễ ra mắt Tạp chí nghiên cứu Mỹ thuật

Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam là cơ sở đào tạo mỹ thuật hàng đầu cả nước, luôn chú trọng gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân ...
Họa sĩ trường Mỹ thuật Đông Dương trong thời khắc vận mệnh dân tộc Ngàn cân treo sợi tóc

Họa sĩ trường Mỹ thuật Đông Dương trong thời khắc vận mệnh dân tộc Ngàn cân treo sợi tóc

Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam là cơ sở đào tạo mỹ thuật hàng đầu cả nước, luôn chú trọng gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân ...
Điểm qua những chặng đường sáng tác của họa sĩ Tô Ngọc Vân

Điểm qua những chặng đường sáng tác của họa sĩ Tô Ngọc Vân

Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam là cơ sở đào tạo mỹ thuật hàng đầu cả nước, luôn chú trọng gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân ...
Mải miết trên con đường hiện đại (Nhìn lại năm 2024 sôi động của Điêu khắc Việt Nam)

Mải miết trên con đường hiện đại (Nhìn lại năm 2024 sôi động của Điêu khắc Việt Nam)

Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam là cơ sở đào tạo mỹ thuật hàng đầu cả nước, luôn chú trọng gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân ...
Sự tác động của sáng tác đồ họa đến đào tạo đồ họa tạo hình ở Việt Nam những năm gần đây

Sự tác động của sáng tác đồ họa đến đào tạo đồ họa tạo hình ở Việt Nam những năm gần đây

Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam là cơ sở đào tạo mỹ thuật hàng đầu cả nước, luôn chú trọng gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân ...
Nhà điêu khắc Évariste Jonchère và những đóng góp đối với Mỹ thuật Việt Nam

Nhà điêu khắc Évariste Jonchère và những đóng góp đối với Mỹ thuật Việt Nam

Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam là cơ sở đào tạo mỹ thuật hàng đầu cả nước, luôn chú trọng gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân ...
ÂM VỌNG TỪ CỬU ĐỈNH TRIỀU NGUYỄN ĐẾN SÁNG TẠO ĐƯƠNG ĐẠI

ÂM VỌNG TỪ CỬU ĐỈNH TRIỀU NGUYỄN ĐẾN SÁNG TẠO ĐƯƠNG ĐẠI

Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam là cơ sở đào tạo mỹ thuật hàng đầu cả nước, luôn chú trọng gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân ...
Trường Mỹ Thuật Đông Dương những đóng góp cho nền Mỹ thuật hiện đại Việt Nam

Trường Mỹ Thuật Đông Dương những đóng góp cho nền Mỹ thuật hiện đại Việt Nam

Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam là cơ sở đào tạo mỹ thuật hàng đầu cả nước, luôn chú trọng gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân ...
Họa sĩ Victor Tardieu người tạo cầu nối cho Mỹ thuật Việt Nam hiện đại giao lưu với thế giới

Họa sĩ Victor Tardieu người tạo cầu nối cho Mỹ thuật Việt Nam hiện đại giao lưu với thế giới

Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam là cơ sở đào tạo mỹ thuật hàng đầu cả nước, luôn chú trọng gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân ...
Một thế kỉ kiến tạo Mỹ thuật hiện đại và phụng sự đất nước - Tư liệu và bình luận

Một thế kỉ kiến tạo Mỹ thuật hiện đại và phụng sự đất nước - Tư liệu và bình luận

Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam là cơ sở đào tạo mỹ thuật hàng đầu cả nước, luôn chú trọng gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân ...
Con đường và sự hợp thành của Mỹ thuật cổ Việt Nam

Con đường và sự hợp thành của Mỹ thuật cổ Việt Nam

Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam là cơ sở đào tạo mỹ thuật hàng đầu cả nước, luôn chú trọng gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân ...

Các số đã xuất bản

Số 4 (2025)

Số 4 (2025)

Đã xuất bản: 09/2025
Số 3 (2025)

Số 3 (2025)

Đã xuất bản: 04/2025
Số 2 (2024)

Số 2 (2024)

Đã xuất bản: 02/2025
Số 1 (2024)

Số 1 (2024)

Đã xuất bản: 10/2024
Số 3 (2016)

Số 3 (2016)

Đã xuất bản: 11/2024